Vì đã từng là sinh viên quốc tế, mình hiểu được tầm quan trọng cũng như những khó khăn của các bạn sinh viên khi tìm kiếm các chương trình thực tập (internship).
Thực tế, hành trình tìm kiếm internship của mình còn gian nan hơn so với việc tìm kiếm công việc chính thức. Có lẽ vì khi bắt đầu, mình chưa hiểu rõ về quy trình tuyển dụng, kỹ năng lựa chọn việc làm và xây dựng hồ sơ theo kiểu Mỹ, cũng như các vấn đề pháp lý liên quan đến việc làm của du học sinh. Ngoài ra, số lượng sinh viên quốc tế cùng tìm kiếm internship mỗi năm rất lớn, vì vậy mức độ cạnh tranh cho các vị trí thực tập cũng rất cao.
Trong bài viết này, mình sẽ chia sẻ những kinh nghiệm liên quan đến việc tìm kiếm các chương trình thực tập, những kỹ năng cần thiết, và cả những lưu ý quan trọng trong vấn đề thủ tục để các bạn có sự chuẩn bị tốt hơn cho bước đệm quan trọng này.
Vì sao internship lại quan trọng?
Internship mang lại nhiều giá trị hơn là làm đẹp CV. Thông qua quá trình thực tập, bạn có cơ hội làm quen với môi trường làm việc, phát triển kỹ năng giao tiếp và làm việc nhóm đồng thời áp dụng kiến thức đã học vào công việc thực tế.
Thực tập cũng là cơ hội networking tốt nhất khi còn đang ngồi trên ghế nhà trường. Tương tác qua công việc là cơ sở để xây dựng niềm tin với nhà quản lý và đồng nghiệp tốt hơn so với các buổi nói chuyện xã giao tại các sự kiện. Việc có được người giới thiệu từ các chương trình thực tập cũng làm tăng thêm giá trị của bộ hồ sơ xin việc sau này.
Đối với sinh viên đại học, internship còn giúp bạn thu hẹp khoảng cách về kinh nghiệm khi cạnh tranh với sinh viên sau đại học hoặc những ứng viên đã có nhiều năm nghiên cứu và làm việc.
Không chỉ với các bạn theo học chương trình đại học, với các bạn sau đại học việc thực tập thậm chí còn quan trọng hơn. Với chương trình Thạc sĩ, bạn sẽ có thời gian rất ngắn để tìm hiểu về quy trình tuyển dụng và việc làm ở Mỹ. Sau năm nhất, bạn chỉ còn một hoặc hai học kỳ để tham gia các chương trình thực tập. Với du học sinh Tiến sĩ, thực tập giúp bạn cân bằng giữa việc nghiên cứu học thuật trong trường và các yêu cầu thực tế của các doanh nghiệp.
Thực tế, rất nhiều công ty tại Mỹ ưu tiên tuyển dụng những ứng viên đã từng thực tập trước đó, đặc biệt nếu kinh nghiệm thực tập có liên quan trực tiếp đến vị trí ứng tuyển.
Nhiều công ty còn sử dụng chương trình thực tập như một kênh tuyển dụng nhân viên chính thức. Nếu bạn thể hiện tốt trong thời gian thực tập, công ty có thể mời bạn quay lại làm việc sau khi tốt nghiệp.
Có thể thấy, nhu cầu thực tập là rất lớn. Điều này lý giải vì sao với nhiều sinh viên đôi khi việc được nhận vào một công việc internship còn khó hơn là tìm được một công việc chính thức.
Dù học chuyên ngành Chính sách công, trước đây mình chưa bao giờ nghĩ sẽ có cơ hội làm việc trong khu vực nhà nước. Chỉ đến khi tham gia một chương trình fellowship, mình mới có cơ hội thực tập tại một cơ quan nhà nước lớn của tiểu bang New York.
Chính trải nghiệm này đã giúp mình hiểu rõ hơn về cách hệ thống chính quyền tiểu bang vận hành, đồng thời mở ra nhiều cơ hội nghề nghiệp mà trước đó mình chưa từng nghĩ tới. Cũng từ chương trình thực tập này, mình có cơ duyên gặp mentor của mình — người đã giúp mình định hướng cho hành trình theo đuổi sự nghiệp trong lĩnh vực công.
Khi nào nên bắt đầu tìm internship?
Việc tìm kiếm và chuẩn bị cho internship nên bắt đầu càng sớm càng tốt. Khi đã ổn định lịch trình sinh hoạt và học tập (thường cuối năm nhất và đầu năm thứ hai trở đi), bạn có thể bắt đầu tìm hiểu và chuẩn bị cho các chương trình thực tập.
Ngay cả khi chưa đủ điều kiện tham gia internship, bạn vẫn có thể chuẩn bị từ sớm bằng cách: xây dựng và hoàn chỉnh CV, cải thiện tiếng Anh và tăng cường networking, tạo hoặc cập nhật tài khoản LinkedIn, tham gia các hội chợ việc làm (Career Fair), tham gia câu lạc bộ hoặc các hội/nhóm về chuyên ngành, trao đổi hoặc làm nghiên cứu với giáo sư, và tìm hiểu quy định về CPT và OPT.
Việc chuẩn bị sớm sẽ giúp bạn có thời gian để phát triển các kỹ năng cần thiết theo thời gian đồng thời tự tin hơn khi cơ hội đến.
Những nguồn tìm internship hiệu quả
Trung tâm hỗ trợ việc làm (Career Center) của trường
Đây thường là nơi đầu tiên bạn nên tận dụng. Career Center có thể hỗ trợ bạn chỉnh sửa CV, luyện kỹ năng phỏng vấn, giới thiệu thông tin về các chương trình internship và hội chợ việc làm (Career Fair), và xây dựng kết nối với cựu sinh viên. Hãy tận dụng các dịch vụ này ngay khi thời gian cho phép.
Hội chợ việc làm (Career Fair)
Hầu hết các trường đại học đều tổ chức Career Fair mỗi học kỳ. Đây là cơ hội để bạn gặp trực tiếp nhà tuyển dụng.
Ngay cả khi chưa sẵn sàng nộp hồ sơ, bạn vẫn nên tham dự để tìm hiểu về thị trường lao động đặc biệt là thị trường lao động địa phương, tự tin khi tiếp xúc với nhà tuyển dụng, và có thêm thông tin về yêu cầu tuyển dụng từ các doanh nghiệp.
Career Fair còn là nơi rất tốt để networking với nhà tuyển dụng cũng như các bạn cùng trường.
Điều mình tâm đắc nhất khi tham gia Career Fair không chỉ là cơ hội gặp nhà tuyển dụng mà còn là bầu không khí rất chuyên nghiệp của các bạn sinh viên. Dù vẫn còn đang đi học, nhiều bạn đã thể hiện sự tự tin, chủ động và tác phong rất chuyên nghiệp. Thậm chí, nếu chỉ nhìn vào cách trò chuyện, đôi khi mình rất khó phân biệt đâu là nhà tuyển dụng và đâu là ứng viên.
Ngay cả khi chưa tìm được internship, bầu không khí tích cực và chuyên nghiệp tại Career Fair cũng có thể truyền cho bạn thêm động lực và sự tự tin trên hành trình tìm việc.
Email việc làm từ trường/khoa
Thực tế, các việc làm được giới thiệu từ Career Center, Career Fair hay từ email của trường/khoa thường được sàng lọc trước khi tiếp cận với sinh viên của trường. Chính vì vậy, khả năng được xét hồ sơ, phỏng vấn, hoặc được nhận thường cao hơn so với bạn nộp đơn qua các kênh trung gian.
Các website tìm việc
Ngoài Career Center và Career Fair, bạn nên tận dụng LinkedIn, Handshake, Indeed, và website tuyển dụng chính thức của doanh nghiệp. Mỗi nền tảng có ưu điểm riêng; đối với sinh viên, Handshake thường là nguồn rất hữu ích vì nhiều trường đại học hợp tác trực tiếp với nền tảng này.
Các chương trình thực tập tại trường
Bên cạnh các doanh nghiệp bên ngoài, nhiều trường đại học cũng tổ chức các chương trình thực tập hoặc nghiên cứu ngay trong trường. Bạn có thể tìm thấy cơ hội này tại các khoa, phòng nghiên cứu, trung tâm của trường hoặc thông qua các dự án hợp tác giữa trường và doanh nghiệp.
Một ưu điểm của các chương trình này là quy trình thực tập thường quen thuộc với nhà trường, giúp việc hoàn thành các thủ tục học tập và giấy phép làm việc (nếu có) thuận lợi hơn. Ngoài ra, bạn cũng có thể tiết kiệm chi phí đi lại, không phải chuyển chỗ ở và dễ cân bằng giữa việc học và công việc.
Các chương trình thực tập của chính phủ/cơ quan nhà nước
Các chương trình thực tập trong khu vực công là một lựa chọn rất đáng cân nhắc, đặc biệt là các bạn sinh viên năm cuối. Mỗi năm, các cơ quan liên bang, tiểu bang và địa phương tuyển dụng số lượng lớn thực tập sinh có trả lương cho nhiều lĩnh vực khác nhau.
Ngoài kinh nghiệm chuyên môn, các chương trình thực tập trong khu vực công còn giúp bạn hiểu cách hệ thống chính quyền vận hành, mở rộng mạng lưới nghề nghiệp và tạo nền tảng thuận lợi nếu sau này muốn tiếp tục làm việc trong khu vực công.
Hiện nay, các văn phòng Chính phủ cũng đăng tải trên các kênh trung gian như Indeed, CareerBuilder, đặc biệt là LinkedIn hay các kênh việc làm chính phủ chính thức (USA jobs, NY State jobs, v.v.)
Các chương trình Fellowship — Kết hợp giữa kinh nghiệm thực tế và đào tạo chuyên sâu
Ngoài internship, sinh viên cũng nên tìm hiểu các chương trình fellowship. Đây là những chương trình phát triển nghề nghiệp chuyên sâu do các trường đại học, cơ quan chính phủ hoặc các tổ chức phi lợi nhuận tổ chức. Fellowship thường kết hợp giữa trải nghiệm làm việc thực tế với các hoạt động đào tạo, cố vấn (mentoring) và xây dựng mạng lưới nghề nghiệp.
Với mình, fellowship không chỉ đơn thuần là một cơ hội thực tập. Chương trình này đã giúp mình được tiếp cận với những người đi trước giàu kinh nghiệm, tham gia các hoạt động đào tạo về kỹ năng lãnh đạo, và gặp được những mentor thật sự quan tâm đến sự phát triển nghề nghiệp của mình. Nhìn lại, những con người mình gặp thông qua chương trình ấy đã để lại ảnh hưởng rất lâu dài đối với hành trình nghề nghiệp của mình.
Nếu quan tâm đến các lĩnh vực như chính sách công, nghiên cứu hoặc khu vực phi lợi nhuận, fellowship là một lựa chọn rất đáng cân nhắc.
Ảnh chụp từ chương trình fellowship “Women in Government and Public Policy”
Giáo sư và các phòng nghiên cứu
Đối với sinh viên cao học hoặc các ngành STEM, làm nghiên cứu với giáo sư cũng là một hình thức tích lũy kinh nghiệm rất giá trị. Các giáo sư thường có network rất rộng cũng như có nhiều thông tin hoặc dự án với các doanh nghiệp trong ngành. Nhiều cơ hội internship hoặc việc làm đến từ chính những mối quan hệ này.
Nhà tuyển dụng thường tìm kiếm điều gì ở thực tập sinh?
Ngoài kỹ năng chuyên môn, nhà tuyển dụng còn đánh giá cao khả năng giao tiếp, tinh thần chủ động, kỹ năng làm việc nhóm, khả năng giải quyết vấn đề, tinh thần ham học hỏi, và thái độ chuyên nghiệp.
Đó là lý do vì sao các hoạt động ngoại khóa, dự án cá nhân hoặc công việc trong trường cũng có thể giúp hồ sơ của bạn hoàn thiện hơn.
Ưu tiên của từng kỹ năng sẽ khác nhau tuỳ thuộc vào ngành nghề. Chẳng hạn với các ngành STEM và làm việc trong phòng thí nghiệm sẽ ưu tiên những kỹ năng khác với một chuyên viên tài chính, nhân viên quản lý hợp đồng hay một chuyên viên hoạch định ngân sách nhà nước.
Những kỹ năng nên chuẩn bị trước khi nộp hồ sơ
Để trở nên cạnh tranh trong mắt nhà tuyển dụng, bạn cần chuẩn bị những kỹ năng như yêu cầu dành cho các công việc chính thức.
- CV theo chuẩn Hoa Kỳ (thường một hoặc hai trang nếu là sinh viên mới tốt nghiệp, tối đa ba trang cho người nhiều kinh nghiệm).
- Hồ sơ LinkedIn cập nhật.
- Kỹ năng phỏng vấn.
- Một vài dự án hoặc portfolio (nếu phù hợp với ngành).
- Kỹ năng sử dụng Excel, PowerPoint hoặc các phần mềm chuyên ngành.
- Bài viết mẫu (đặc biệt quan trọng cho các ngành xã hội).
- Kỹ năng viết email chuyên nghiệp.
Đối với sinh viên quốc tế, việc tìm được internship mới chỉ là bước đầu. Trước khi bắt đầu làm việc, bạn cần được trường phê duyệt giấy phép lao động như CPT hoặc OPT, tùy từng trường hợp. Thủ tục này đôi khi mất nhiều thời gian hơn bạn nghĩ, đặc biệt nếu công việc không liên quan rõ ràng đến chuyên ngành học.
Hãy vững tin kể cả khi bị từ chối
Việc không nhận được phản hồi hoặc bị từ chối là điều gần như ai cũng từng trải qua. Điều đó không có nghĩa là bạn không đủ năng lực.
Đừng xem mỗi lần bị từ chối là thất bại cũng đừng hạ tiêu chuẩn tìm việc. Thay vào đó, hãy xem đó là một phần của quá trình học hỏi và hoàn thiện hơn các kỹ năng xin việc.
Chính những trải nghiệm này đã giúp mình hiểu rõ hơn môi trường làm việc tại Hoa Kỳ và tạo nền tảng để mình bước vào những cơ hội nghề nghiệp sau này.
| Những điểm chính cần nhớ Bắt đầu chuẩn bị cho internship càng sớm càng tốt. Tận dụng Career Center và Career Fair tối đa khi có thể. Dành thời gian xây dựng networking trong cuộc sống và LinkedIn. Điều nhà tuyển dụng tìm kiếm không chỉ là điểm số, mà còn là kỹ năng, thái độ và khả năng làm việc trong môi trường chuyên nghiệp. Làm việc với thái độ như một nhân viên chính thức thay vì là một thực tập viên. |
Bài viết liên quan
Đừng bỏ lỡ những cơ hội việc làm này nếu bạn là sinh viên quốc tế ở Mỹ
Những nguồn tìm việc hiệu quả mà bạn không nên bỏ qua
Vì sao sinh viên quốc tế thường gặp khó khăn trong networking
Bí quyết giúp hồ sơ xin việc của bạn được chú ý
Những Lưu Ý Khi Tìm Việc và Phỏng Vấn tại Hoa Kỳ
CPT, OPT và STEM OPT: Lộ trình làm việc cho sinh viên quốc tế tại Mỹ