Có lẽ điều băn khoăn nhất với nhiều du học sinh tại Mỹ đó là “Sau khi tốt nghiệp mình có cơ hội ở lại làm việc hay không?” Thực tế cho thấy, con đường này không hề đơn giản mà đòi hỏi sự chuẩn bị từ rất sớm. Tuy nhiên, rất nhiều bạn chỉ bắt đầu tìm hiểu khi sắp tốt nghiệp và lúc đó thường đã quá muộn.
Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu thêm về các loại giấy phép làm việc theo một lộ trình rõ ràng và thực tế mà nhiều sinh viên quốc tế đã tận dụng để phát triển sự nghiệp lâu dài tại Mỹ.
Giấy phép làm việc trong thời gian học
Việc có kinh nghiệm làm việc sớm rất quan trọng. Nó giúp bạn xây dựng các kỹ năng chuyên môn, giao tiếp và văn hoá công sở, có thêm mối quan hệ để có thư giới thiệu (từ người quản lý, đồng nghiệp, v.v.). Trong rất nhiều trường hợp, thực tập sinh được giữ lại làm việc chính thức sau khi tốt nghiệp.
Có 2 loại giấy phép lao động mà bạn có thể tận dụng trong thời gian học:
Curriculum Practical Training (CPT)
Curriculum Practical Training (tạm dịch là Chương trình thực tập theo chương trình học) cho phép sinh viên F1 làm những công việc liên quan đến ngành học của họ bên ngoài phạm vi trường học. CPT do văn phòng sinh viên quốc tế của trường (ISS/DSO) cấp và được xác nhận trực tiếp vào I-20 của sinh viên.
Trong học kỳ, CPT bán thời gian thường giới hạn tối đa 20 giờ/tuần; CPT toàn thời gian hơn 20 giờ/tuần (thường được áp dụng trong mùa hè hoặc các kỳ nghỉ chính thức). Không có giới hạn về thời gian sử dụng đối với CPT bán thời gian; tuy nhiên, bạn chỉ có một năm (12 tháng) sử dụng cho CPT toàn thời gian.
Để đăng ký CPT bán thời gian hoặc toàn thời gian, bạn cần đảm bảo các yêu cầu sau:
Có thư mời làm việc (offer letter)
Được giáo viên hướng dẫn chấp nhận
Đăng ký khóa học thực tập/thực hành của khoa/trường (thường bắt buộc, đặc biệt là vào mùa hè)
Đăng ký lại CPT cho mỗi học kỳ hoặc kỳ nghỉ hè mà bạn dự định làm việc
Trong một số trường hợp, bạn cần được Văn phòng Quản lý Chương trình Đại học hoặc Sau đại học chấp thuận.
Pre-Optional Practical Training (Pre-OPT)
Pre-OPT là Chương trình Thực tập Tùy chọn Trước khi Tốt nghiệp. Pre-OPT được cấp bởi Cục Di trú và Nhập tịch Hoa Kỳ (USCIS).
Bạn không cần thư mời làm việc để đăng ký Pre-OPT; tuy nhiên, sử dụng Pre-OPT sẽ rút ngắn thời hạn 12 tháng làm việc sau khi ra trường của chương trình Post-OPT. Đây là khoảng thời gian rất quan trọng đối với đa số sinh viên F-1.
Photo by Vlada Karpovich: https://www.pexels.com/photo/faceless-lady-with-notebook-and-laptop-on-floor-at-home-4050302/
CPT và Pre-OPT — Chương trình nào phù hợp với bạn?
Nếu có CPT, hãy sử dụng CPT. Ưu điểm của CPT là nhanh hơn, hầu như không tốn chi phí, và không làm giảm thời gian Post-OPT của bạn. Chương trình Pre-OPT chỉ là lựa chọn phù hợp khi:
Chương trình thực tập không nằm trong chương trình học của bạn và do đó không đủ điều kiện để nộp CPT.
Một số chương trình không cho phép CPT trong học kỳ đầu tiên hoặc suốt cả chương trình học.
Nhà tuyển dụng yêu cầu giấy phép lao động từ USCIS.
Bạn muốn có sự linh hoạt. Bạn không cần thư mời làm việc hoặc đăng ký khóa học thực tập để được xét duyệt Pre-OPT.
Bạn có thể kết hợp CPT bán thời gian và toàn thời gian, Pre-OPT (nếu cần) trong quá trình học, OPT sau khi tốt nghiệp và gia hạn STEM OPT nếu đủ điều kiện. Sự kết hợp này có thể cho phép sinh viên STEM được phép làm việc tối đa 3 năm sau khi tốt nghiệp.
Optional Practical Training (Post-OPT hay OPT)
Giấy phép làm việc sau khi tốt nghiệp OPT cho phép bạn làm việc trong lĩnh vực học tập của mình 12 tháng sau khi tốt nghiệp. OPT do USCIS cấp và không ràng buộc với bất kỳ nhà tuyển dụng nào.
Bạn có thể nộp đơn xin OPT 90 ngày trước khi tốt nghiệp. Thông thường, USCIS mất từ một đến ba tháng để xử lý đơn. Nếu ngành học của bạn thuộc các ngành STEM, bạn có thể xin gia hạn 24 tháng trong vòng 90 ngày cuối cùng trước khi OPT hết hạn.
OPT cho phép bạn làm việc toàn thời gian, bán thời gian, làm việc cho bất kỳ nhà tuyển dụng nào, làm việc tự do (quy định khác nhau), thực tập và làm việc từ xa; miễn là công việc đó liên quan đến chuyên ngành của bạn.
OPT thường được sử dụng như một cầu nối cho sinh viên tốt nghiệp trước khi họ nhận được các thị thực lao động dài hạn hơn (ví dụ: H-1B, O-1) hoặc Thẻ thường trú nhân (Thẻ xanh hay Green Card) thông qua việc làm/lao động (các dạng định cư lao động diện EB).
Dưới đây là yêu cầu để gia hạn STEM OPT:
- Nhà tuyển dụng sử dụng E-Verify
- Công việc liên quan trực tiếp đến bằng cấp STEM của bạn
- Bạn tuân thủ các yêu cầu báo cáo để gia hạn STEM OPT.
Cần lưu ý là nếu OPT của bạn hết hạn trước khi hồ sơ gia hạn OPT được phê duyệt, bạn sẽ có 180 ngày ân hạn để tiếp tục làm việc. Nếu bạn không gia hạn OPT trước khi hết hạn, bạn sẽ phải ngừng làm việc ngay khi OPT hết hạn và có 60 ngày ân hạn (grace period).
Trong 60 ngày này, bạn có thể lựa chọn chuyển trường,chuyển sang diện di trú khác (học tiếp, visa khác) hoặc rời khỏi Mỹ.