Khi bắt đầu cuộc sống ở Mỹ, lộ trình phổ biến của rất nhiều người Việt là tập trung kiếm việc làm, tạo thu nhập, tiết kiệm, và sau đó là đầu tư. Đây là một trình tự hợp lý giúp đảm bảo an toàn tài chính cho những người mới lập nghiệp ở nơi “đất khách quê người”.
Tuy nhiên, có một yếu tố quan trọng ảnh hưởng lớn đến tương lai tài chính nhưng rất nhiều người mới sang Mỹ chỉ nhận ra khi chuẩn bị mua nhà hoặc mua xe; đó là điểm tín dụng (credit score). Đây là “tấm vé tài chính” ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng mua nhà, mua xe, thậm chí là xin việc trong một số trường hợp.
Bài viết này sẽ củng cố những thông tin về lợi ích và cách xây dựng điểm tín dụng dành cho người mới bắt đầu.
Vậy điểm tín dụng là gì?
Điểm tín dụng là con số thể hiện mức độ uy tín tài chính và được tính toán dựa trên lịch sử sử dụng tín dụng của bạn.
Hệ thống điểm tín dụng phổ biến nhất là FICO score — được sử dụng bởi ngân hàng và các tổ chức tín dụng để cho vay mua nhà (mortgage), mua xe, và làm thẻ tín dụng.
Thông thường, điểm tín dụng dao động từ 300 đến 850. Trong đó, điểm tín dụng được xem là tốt nếu dao động từ 670 đến 739, từ 740 đến 799 là rất tốt, và xuất sắc nếu từ 800 trở lên.
Vì sao điểm tín dụng quan trọng?
Điểm tín dụng ảnh hưởng đến nhiều khía cạnh trong cuộc sống tại Mỹ. Nếu bạn có credit tốt, bạn sẽ có nhiều cơ hội hơn trong các giao dịch tài chính sau đây.
Thuê nhà: Chủ nhà thường kiểm tra credit trước khi cho thuê.
Mua xe/vay tiền: Credit cao có thể được vay nhiều hơn và hưởng lãi suất thấp hơn.
Mở thẻ tín dụng: Điểm cao dễ được chấp nhận hơn.
Bảo hiểm: Một số công ty dùng credit như một trong số những tiêu chí để tính phí.
Cơ hội tài chính lâu dài: Tạo nền tảng để vay đầu tư kinh doanh hoặc mua nhà sau này.
Credit score được tính như thế nào?
Theo mô hình của FICO, điểm tín dụng dựa trên:
35% — Lịch sử thanh toán (trả đúng hạn hay không)
30% — Số dư nợ (credit utilization)
15% — Độ dài lịch sử tín dụng (length of credit history)
10% — Loại tín dụng (credit mix)
10% — Tín dụng mới (hard inquiries) là số lần mở tài khoản
Thông thường, bạn cần có điểm tín dụng từ 740 trở lên để được vay mua nhà, và 700 trở lên cho mua xe với lãi suất tốt. Chẳng hạn như, người có điểm 650 và người có điểm 780 đều có thể mua cùng căn nhà. Nhưng người điểm 650 khó vay hơn và phải trả thêm hàng trăm đô mỗi tháng do lãi suất cao hơn.
Các chương trình vay mua nhà được bảo lãnh bởi FHA (Federal Housing Administration) chỉ yêu cầu khoảng 580 điểm trở lên nhưng người vay phải trả phí bảo hiểm thế chấp (Mortgage Insurance Premium hay MIP) khá cao.
Cách xây dựng điểm tín dụng cho người bắt đầu
Mở thẻ tín dụng (credit card)
Nếu bạn chưa có lịch sử tín dụng, hãy bắt đầu với secured credit card. Secured credit card là thẻ tín dụng có đặt cọc (deposit). Số tiền bạn đặt cọc sẽ trở thành hạn mức (credit limit) của thẻ.
Sau một thời gian, nếu bạn chứng minh được lịch sử tín dụng tốt, ngân hàng sẽ chủ động đề nghị tăng hạn mức và miễn yêu cầu đặt cọc cho thẻ tín dụng của bạn.
Nếu bạn là du học sinh và có mục tiêu định cư lâu dài, việc mở thẻ tín dụng ngay từ khi bắt đầu học sẽ giúp tăng lịch sử tín dụng sau này.
Luôn thanh toán đúng hạn
Với nhiều người, việc sử dụng thẻ tín dụng có thể làm tăng chi tiêu do bạn không thể nhìn thấy tiền trực tiếp ra khỏi túi như khi tiêu tiền mặt. Do đó, nếu chưa quen với việc sử dụng hoặc quản lý chi tiêu qua thẻ tín dụng, bạn chỉ nên dùng thẻ cho các chi tiêu nhỏ (ăn uống, trả các bill nhỏ, xăng, v.v.).
Cần tránh không thanh toán trễ hạn, dù chỉ một lần. Bạn có thể bật chế độ trả tự động (auto-pay) để không bỏ lỡ kỳ hạn thanh toán.
Giữ mức sử dụng thấp
Không nên dùng quá 30% hạn mức tín dụng. Chẳng hạn như, nếu hạn mức tín dụng của bạn là $1,000, bạn chỉ nên dùng khoảng $300 hoặc ít hơn. Mình quan sát thấy một hiểu lầm phổ biến rằng phải nợ nhiều rồi trả hết thì mới xây dựng được credit. Thực tế, nếu chưa quen, bạn hoàn toàn có thể sử dụng ở mức độ vừa phải và trả hết số dư mỗi tháng mà vẫn xây dựng được lịch sử tín dụng tốt.
Không mở quá nhiều tài khoản cùng lúc
Mỗi lần bạn nộp đơn vay/đăng ký thẻ, tổ chức tài chính cấp thẻ sẽ kiểm tra/truy vấn báo cáo tín dụng của bạn (hard inquiry). Việc này có thể làm ảnh hưởng nhẹ đến điểm tín dụng của bạn. Càng nhiều truy vấn, điểm tín dụng của bạn sẽ càng giảm.
Xây dựng lịch sử lâu dài
Thời gian bạn sử dụng thẻ tín dụng có ảnh hưởng đến điểm tín dụng. Do đó, dù không có nhu cầu, bạn vẫn nên giữ tài khoản cũ và không nên đóng thẻ sớm.
Trở thành người được uỷ quyền sử dụng tín dụng (authorized user)
Nếu có thể, nhờ người thân có credit tốt thêm tên bạn vào tài khoản/thẻ tín dụng của họ. Bằng cách này, điểm tín dụng của bạn sẽ tăng nhanh hơn.
Sai lầm phổ biến cần tránh
Có thẻ tín dụng nhưng không dùng
Trả trễ hạn
Chỉ trả mức tối thiểu hàng tháng
Sử dụng hết hạn mức thẻ thường xuyên
Đóng thẻ quá sớm
Apply quá nhiều thẻ trong thời gian ngắn
Tóm lại, điểm tín dụng không phải là thứ bạn xây dựng trong một ngày, nhưng lại ảnh hưởng lâu dài đến cuộc sống tài chính của bạn tại Mỹ.
Nếu bạn đang dành nhiều năm để tiết kiệm cho căn nhà đầu tiên, đừng bỏ qua việc xây dựng điểm tín dụng ngay từ hôm nay. Chỉ một vài thói quen tài chính đơn giản được duy trì đều đặn có thể giúp bạn tiết kiệm hàng chục nghìn đô la tiền lãi trong tương lai.