Chuẩn bị cho các bài thi chuẩn hoá là quá trình vất vả và tiêu tốn nhiều thời gian nhất khi nộp hồ sơ du học Mỹ.
Hiện nay, tiêu chuẩn xét tuyển vào các trường đại học Mỹ đã phần nào “thoáng” hơn. Một số trường áp dụng chính sách “test-optional” cho phép sinh viên nộp hồ sơ chương trình đại học mà không cần điểm thi chuẩn hoá hoặc được bổ sung kết quả thi sau khi nhập học.
Mặc dù vậy, sinh viên quốc tế ít nhất vẫn cần chứng minh khả năng tiếng Anh dựa trên kết quả của một trong các kỳ thi sau: TOEFL, IELTS, Duolingo English Test.
Việc nắm rõ những lưu ý quan trọng, từ cách lựa chọn kỳ thi phù hợp, xây dựng kế hoạch ôn tập hiệu quả cho đến tránh những sai lầm phổ biến, sẽ giúp bạn tối ưu hóa nỗ lực của mình. Sau đây là những gợi ý mà mình hy vọng có thể giúp bạn chuẩn bị tốt hơn cho hành trình này.
Xác định kỳ thi bạn cần chuẩn bị
Trước khi bắt đầu ôn tập, bạn cần xác định chính xác kỳ thi mà chương trình học yêu cầu. Một số kỳ thi phổ biến gồm:
TOEFL — kiểm tra khả năng tiếng Anh học thuật
IELTS — đánh giá kỹ năng tiếng Anh toàn diện
Duolingo English Test (DET) — kiểm tra năng lực tiếng anh
SAT — đánh giá năng lực học thuật và tư duy logic dùng cho bậc đại học
GRE — đánh giá năng lực học thuật và tư duy logic dùng cho chương trình thạc sĩ và tiến sĩ
GMAT — tương tự GRE nhưng dành cho các chương trình MBA hoặc các chương trình liên quan
Mỗi kỳ thi có cấu trúc và yêu cầu khác nhau. Điều đáng mừng là hiện nay, đa số các trường đại học Mỹ không ràng buộc sinh viên vào một bài thi nhất định. Ngay cả các ngành vốn quy định GMAT như một yêu cầu bắt buộc (Master of Business Administration, Master of Finance, Master of Business Analytics) giờ đã chấp nhận cả GRE.
Vậy khi nào bạn nên chọn GRE thay vì GMAT?
GRE linh hoạt hơn trong việc nộp đơn nếu bạn không chỉ tập trung vào ngành Quản trị kinh doanh (MBA). Ngoài ra, phần toán định lượng (Quantitative) của GRE cũng ít đánh đố nên dễ lấy điểm hơn so với GMAT.
Nếu có thể bạn nên lựa chọn các trường có cùng yêu cầu về các kỳ thi chuẩn hoá. Điều này giúp các bạn tập trung ôn luyện hiệu quả hơn so với việc ôn thi dàn trải.
Lên kế hoạch học tập và thi sớm
Theo kinh nghiệm của mình, bạn nên đăng ký và chuẩn bị ôn thi ít nhất là sáu tháng đến một năm. Nếu bạn vừa học vừa làm và có thời gian ôn tập hạn chế, bạn cần phải bắt đầu việc ôn thi sớm hơn.
Việc đăng ký thi sớm giúp bạn lên kế hoạch ôn thi và nộp hồ sơ rõ ràng hơn. Ngoài ra, việc đăng ký thi sớm sẽ giúp bạn xây dựng kế hoạch dự phòng để thi lại trong trường hợp bạn chưa đạt số điểm mong muốn.
Ngoài ra, bạn nên có lịch học cụ thể để đảm bảo cho việc ôn tập được liên tục. Các bài thi chuẩn hóa đòi hỏi nhiều kỹ năng cần thời gian để phát triển. Việc học đều đặn sẽ giúp bạn cải thiện điểm số hiệu quả hơn so với việc học dồn trong thời gian ngắn.
Làm quen với cấu trúc đề thi
Với các bài thi chuẩn hóa, việc làm quen với áp lực trả lời câu hỏi trong một thời gian quy định đòi hỏi bạn phải thực hành rất nhiều trên môi trường càng giống phòng thi càng tốt. Chẳng hạn như khi làm các bài thi thực hành, bạn nên chú ý đến thời gian hoàn thành các câu hỏi. Điều này giúp bạn quản lý thời gian tốt hơn khi bước vào kỳ thi thật.
Bạn cần đánh giá khả năng của bạn qua các bài thi thực tế để có thể chia nhỏ mục tiêu cho từng kỹ năng. Chẳng hạn như bạn có thể làm các bài test nhỏ mỗi ngày, đánh giá và ghi chú lại bài làm. Ngày cuối tuần, bạn sẽ dành nhiều thời gian hơn để làm các bài mô phỏng bài test thực tế. Cách thực hành mỗi ngày sẽ giúp bạn trau dồi toàn bộ kỹ năng mỗi ngày, đồng thời làm quen với mô hình thi thực tế.
Tập trung cải thiện điểm yếu
Một trong những sai lầm của mình khi ôn GMAT là quá tập trung vào phần mình đã làm tốt (Toán hay Quantitative) mà ít đầu tư vào những phần cần cải thiện.
Kết quả là những phần mình đã làm tốt không tăng điểm nhiều (vì nó đã cao ngay từ đầu) trong khi những phần mình làm chưa tốt cũng không được cải thiện. Rút kinh nghiệm với GRE, mình tập trung vào phần Ngôn ngữ (Verbal), phần Toán mình chỉ làm vừa đủ để giữ thói quen. Nhờ sự thay đổi nhỏ này mà mình điểm GRE của mình được cải thiện đáng kể.
Chính vì vậy, sau khi hoàn thành các bài thi thử, bạn nên xác định phần nào mình làm tốt và phần nào cần cải thiện. Ví dụ như nếu yếu reading, hãy đọc nhiều bài báo hoặc tài liệu học thuật. Nếu yếu writing, hãy xem kỹ các bài mẫu, tập viết dàn ý và phát triển đoạn văn dựa trên dàn ý, viết đều đặn mỗi ngày và nhờ giáo viên hoặc bạn bè góp ý.
Việc nắm rõ lợi thế và điểm yếu của mình trong các bài thi cũng cho phép bạn đưa ra chiến lược làm bài và phân bổ thời gian thi tốt hơn.
Luyện thi trong điều kiện giống kỳ thi thật
Bạn có thể dành 2 tiếng mỗi ngày để làm các bài test nhỏ (có đầy đủ các phần nhưng ít câu hỏi hơn bài test thật), sau đó nửa tiếng để đánh giá và ghi chú lại bài làm. Cách thực hành mỗi ngày sẽ giúp bạn trau dồi toàn bộ kỹ năng mỗi ngày.
Ngày cuối tuần, bạn sẽ dành 4 tiếng để làm các bài mô phỏng bài test thực tế. Để chuẩn bị tốt hơn cho kỳ thi, bạn nên làm bài thi thử đúng thời gian quy định (chẳng hạn như từ 10 giờ sáng đến 2 giờ chiều) để cơ thể và não bộ của bạn thích nghi với việc làm việc với cường độ cao trong khung thời gian đó. Bạn nên tránh sử dụng điện thoại khi làm bài và tạo môi trường giống phòng thi.
Giữ tâm lý thoải mái trước và trong ngày thi
Trước ngày thi, bạn nên nghỉ ngơi đầy đủ, chuẩn bị giấy tờ cần thiết. Tâm lý thoải mái sẽ giúp bạn tập trung và làm bài tốt hơn.
Thời gian thi các bài thi chuẩn hoá rất dài và kéo dài qua giờ nghỉ trưa. Bạn có thể mang theo nước uống, chocolate, hoặc đồ ăn nhẹ để nạp lại năng lượng và giúp bạn tỉnh táo hơn khi quay trở lại phòng thi.
Tips khi ôn tập và làm bài thi chuẩn hóa
Lập kế hoạch cho từng bài thi — Theo mình, nếu có thể bạn nên sắp xếp ôn tập và thi các bài thi chuẩn hóa theo dạng “cuốn chiếu”. Chẳng hạn như nếu bạn cần thi IELTS và GRE. Bạn có thể sắp xếp ôn tập và thi IELTS trước, sau đó sẽ tập trung vào GRE. Các bài thi chuẩn hóa thường đòi hỏi sự tập trung cao độ, do đó việc ôn tập và thi hai bài thi cùng một lúc sẽ làm giảm hiệu quả rất nhiều.
Tập trung vào các câu dễ lấy điểm — Bạn không nên dành quá nhiều thời gian để trả lời một câu hỏi khó vì nó có thể làm ảnh hưởng đến thời gian làm bài của những câu còn lại. Với các câu hỏi khó làm bạn lúng túng, bạn có thể cho qua và quay trở lại sau khi làm xong nếu còn thời gian.
Tâm lý thoải mái — Nhiều bạn không đạt kết quả cao trong lần thi đầu tiên do yếu tố tâm lý và kinh nghiệm làm bài thi. Việc chuẩn bị tâm lý cho việc thi hai lần nếu cần thiết sẽ giúp bạn giảm rất nhiều áp lực khi đi thi.
Không cần cố gắng đạt điểm quá cao — Một số trường có yêu cầu cụ thể về điểm thi chuẩn hóa; nhưng đa số chỉ sử dụng kết quả từ các bài thi chuẩn hoá như một công cụ để sàng lọc hồ sơ. Sau khi bắt đầu học, mình mới biết nhiều bạn cùng lớp với mình có điểm chuẩn hoá rất “bình thường”. Không phải vì họ không giỏi mà họ chọn đầu tư vào nhiều yếu tố khác (kết nối với hội sinh viên, thầy cô, v.v.) thay vì chỉ tập trung ôn thi.
Việc cố gắng tăng thêm vài điểm cho một kỳ thi đôi khi có thể khiến bạn phải trì hoãn kế hoạch nộp hồ sơ thêm một hoặc hai năm. Theo quan điểm của mình, đó không phải lúc nào cũng là sự đánh đổi hợp lý. Quan trọng hơn cả là đạt được mức điểm đủ cạnh tranh và dành thời gian hoàn thiện những phần khác của hồ sơ.